Sáng kiến Tủ Sách Tiếng Việt dành cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài đã giành giải Nhì Giải thưởng Thông tin Đối ngoại. Bộ sách góp phần lan tỏa tiếng Việt, văn hóa và bản sắc dân tộc đến kiều bào khắp thế giới.
Ý nghĩa của sáng kiến đối với cộng đồng người Việt toàn cầu
Trong những năm gần đây, cộng đồng người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài ngày càng tăng về số lượng, đa dạng về độ tuổi và trải rộng ở nhiều khu vực trên thế giới. Chính vì vậy, việc bảo tồn tiếng Việt – ngôn ngữ mẹ đẻ mang đậm bản sắc dân tộc – trở thành nhu cầu thiết yếu. Nhằm đáp ứng mong muốn đó, sáng kiến Tủ Sách Tiếng Việt đã ra đời và nhanh chóng trở thành một trong những hoạt động nổi bật trong công tác hỗ trợ kiều bào về văn hóa, giáo dục và thông tin đối ngoại.
Tại Lễ trao Giải thưởng Thông tin Đối ngoại toàn quốc lần thứ 10, tổ chức ngày 3.12 tại Nhà hát Lớn Hà Nội, tác phẩm Tủ Sách Tiếng Việt (dành cho người Việt Nam ở nước ngoài) đã xuất sắc đạt giải Nhì. Công trình được thực hiện bởi Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (UBNN về NVNONN) thuộc Bộ Ngoại giao và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXB Giáo dục Việt Nam) thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Việc đạt được giải thưởng danh giá này không chỉ khẳng định giá trị thiết thực của bộ sách đối với cộng đồng người Việt ở khắp nơi mà còn cho thấy sự nỗ lực của các cơ quan chức năng trong công tác thông tin đối ngoại, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam ra toàn cầu.
Động lực từ Đề án “Ngày Tôn Vinh Tiếng Việt”
Năm 2023, Chính phủ triển khai đề án "Ngày tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài". Đây là dấu mốc quan trọng khuyến khích các hoạt động hướng về tiếng Việt – một phần linh hồn của văn hóa dân tộc. Hưởng ứng đề án này, UBNN về NVNONN và NXB Giáo dục Việt Nam đã phối hợp xây dựng một bộ sách toàn diện nhằm hỗ trợ những người Việt xa quê duy trì khả năng sử dụng tiếng Việt trong môi trường đa ngôn ngữ.
Từ nhu cầu cấp thiết này, sáng kiến Tủ Sách Tiếng Việt được hình thành, với mong muốn tạo ra những tài liệu học tập, đọc hiểu và tham khảo phù hợp cho nhiều lứa tuổi. Đây không chỉ là công cụ ngôn ngữ mà còn là chiếc cầu nối giúp kiều bào gìn giữ ký ức văn hóa, truyền thống và nguồn cội của dân tộc Việt.
Quá trình xây dựng Tủ Sách Tiếng Việt và những giá trị cốt lõi
Ngay từ khi bắt đầu triển khai, nhóm thực hiện sáng kiến đã xác định rằng tủ sách phải đáp ứng hai tiêu chí lớn: tính hữu ích đối với người Việt ở nước ngoài và tính lan tỏa về văn hóa – ngôn ngữ Việt Nam. Do vậy, các đầu sách được lựa chọn và biên soạn đều hướng tới việc giúp người đọc hình thành môi trường ngôn ngữ Việt phong phú, gần gũi và phù hợp với đời sống hàng ngày.
Đa dạng nội dung, bao gồm nhiều thể loại
Tủ Sách Tiếng Việt bao gồm nhiều loại sách khác nhau như truyện tranh, truyện thiếu nhi, truyện dân gian, sách tham khảo, sách kỹ năng, tài liệu học tập, sách giới thiệu văn hóa – lịch sử Việt Nam. Những nội dung này không chỉ giúp người đọc rèn luyện tiếng Việt mà còn giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên, phong tục, lối sống và truyền thống lâu đời của dân tộc.
Các tài liệu được biên soạn theo độ tuổi, trình độ và nhu cầu cụ thể, từ trẻ em sinh ra trong môi trường đa ngôn ngữ cho đến người lớn muốn duy trì khả năng đọc – viết tiếng Việt. Việc sử dụng hình ảnh sinh động, câu chữ gần gũi và nội dung gắn liền với đời sống hiện đại giúp người đọc dễ dàng tiếp cận hơn.
Tạo môi trường học tiếng Việt tự nhiên cho trẻ em kiều bào
Trong các gia đình Việt Nam ở nước ngoài, đặc biệt là ở thế hệ trẻ, tiếng Việt có nguy cơ bị mai một khi trẻ chủ yếu sử dụng ngôn ngữ bản địa. Tủ Sách Tiếng Việt góp phần xây dựng một môi trường học tập tự nhiên, nơi trẻ có thể tiếp cận tiếng Việt thông qua những câu chuyện hấp dẫn, những hình ảnh đẹp mắt và những bài học gần gũi. Điều này hỗ trợ phụ huynh rất nhiều trong việc duy trì giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ trong gia đình.
Đồng thời, tủ sách còn được kỳ vọng sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về văn hóa và lịch sử Việt Nam, góp phần hình thành bản sắc dân tộc ngay cả khi các em lớn lên trong môi trường đa văn hóa.
Sự lan tỏa mạnh mẽ của Tủ Sách Tiếng Việt trên thế giới
Từ năm 2023 đến nay, nhiều quốc gia đã bắt đầu tiếp nhận và triển khai Tủ Sách Tiếng Việt. Tủ sách hiện diện tại các trung tâm văn hóa, hội đoàn, trường học, thư viện cộng đồng và nơi sinh hoạt của người Việt. Mỗi tủ sách là một điểm tựa tinh thần, gắn kết người Việt với quê hương thông qua ngôn ngữ.
Sự hỗ trợ từ chính quyền sở tại
Điểm đáng chú ý là nhiều quốc gia đánh giá cao sáng kiến này và tạo điều kiện để mở rộng quy mô. Một số nước thậm chí hỗ trợ địa điểm, quảng bá, tổ chức hoạt động đọc sách và giao lưu văn hóa liên quan đến Tủ Sách Tiếng Việt. Điều này cho thấy tầm ảnh hưởng của sáng kiến không chỉ gói gọn trong cộng đồng người Việt mà còn lan tỏa đến bạn bè quốc tế.
Hình ảnh Việt Nam hiện lên qua từng trang sách – mộc mạc, chân thành, giàu bản sắc – đã góp phần vào công tác thông tin đối ngoại, giúp thế giới hiểu hơn về đất nước và con người Việt Nam.
Nỗ lực không ngừng để mở rộng tủ sách
UBNN về NVNONN và NXB Giáo dục Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện và mở rộng thêm các đầu sách. Các đơn vị đang đặt mục tiêu triển khai tủ sách tại nhiều quốc gia hơn, nhất là ở những nơi có cộng đồng người Việt quy mô nhỏ nhưng có nhu cầu học tiếng Việt tăng cao.
Việc số lượng tủ sách không ngừng tăng qua từng năm cho thấy nhu cầu lớn của kiều bào cũng như hiệu quả thực tiễn của sáng kiến. Chính tầm nhìn dài hạn và chiến lược bài bản đã góp phần giúp Tủ Sách Tiếng Việt trở thành một sản phẩm thông tin đối ngoại có sức lan tỏa sâu rộng.
Thông điệp văn hóa được gửi gắm qua Tủ Sách Tiếng Việt
Sáng kiến không chỉ đơn thuần là một bộ sách mà còn là một chiến lược văn hóa. Thông điệp sâu sắc nhất được truyền tải là giữ gìn tiếng Việt – giữ gìn linh hồn dân tộc. Khi tiếng Việt được nuôi dưỡng trong mỗi gia đình Việt, dù ở bất cứ nơi đâu, thì bản sắc văn hóa vẫn tiếp tục được duy trì và phát huy.
Gắn kết cộng đồng người Việt qua ngôn ngữ
Ngôn ngữ là sợi dây liên kết mạnh mẽ, giúp cộng đồng người Việt ở nước ngoài giữ vững tinh thần đoàn kết và niềm tự hào dân tộc. Tủ Sách Tiếng Việt chính là cầu nối, giúp những người Việt xa xứ cảm nhận được hơi thở quê hương qua từng trang sách.
Dù thế hệ trẻ có thể lớn lên trong môi trường sử dụng nhiều ngôn ngữ, nhưng thông qua tủ sách, các em vẫn có thể cảm nhận được sự gần gũi với nguồn cội và phát triển khả năng giao tiếp tiếng Việt theo cách tự nhiên và sống động nhất.
Khẳng định vai trò của Việt Nam trong công tác thông tin đối ngoại
Việc sáng kiến Tủ Sách Tiếng Việt đạt giải Nhì không chỉ là niềm vui của nhóm thực hiện mà còn khẳng định nỗ lực của Việt Nam trong việc quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Thông qua những trang sách, Việt Nam được giới thiệu một cách thân thiện, chân thật, giúp cộng đồng quốc tế hiểu hơn về văn hóa và con người Việt Nam.
Đây là minh chứng cho thấy rằng công tác thông tin đối ngoại không chỉ nằm ở các dự án truyền thông lớn mà còn ở những sản phẩm văn hóa mang tính giáo dục, nhân văn và bền vững.
Tầm nhìn tương lai và kỳ vọng về sự phát triển của Tủ Sách Tiếng Việt
Trong thời gian tới, UBNN về NVNONN và NXB Giáo dục Việt Nam dự kiến tiếp tục mở rộng cơ sở dữ liệu sách, cho ra đời thêm nhiều bộ sách theo chủ đề, theo độ tuổi và theo nhu cầu cụ thể của từng cộng đồng người Việt tại các quốc gia.
Các đơn vị cũng đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ số để phát triển phiên bản sách điện tử, giúp người Việt ở bất cứ đâu cũng có thể truy cập kho sách tiếng Việt phong phú một cách nhanh chóng và thuận tiện. Điều này đồng thời giúp tiết kiệm chi phí vận chuyển, mở rộng khả năng tiếp cận và thúc đẩy việc học tiếng Việt trên không gian mạng.
Kỳ vọng lớn nhất của sáng kiến là tạo ra một hệ sinh thái bền vững để tiếng Việt luôn đồng hành cùng người Việt, dù họ sống ở bất kỳ quốc gia nào.
VĂN PHÒNG TUYỂN SINH - TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐẠI VIỆT SÀI GÒN CƠ SỞ CẦN THƠ
Địa chỉ: 279AA Nguyễn Văn Cừ nối dài, Phường An Bình, Thành phố Cần Thơ
Hotline/ Zalo: 0827670999 - 0827671999