Nghiên cứu tại Phần Lan cho thấy việc dùng internet quá mức, thiếu ngủ và ít vận động làm tăng nguy cơ học sinh nghỉ học. Các yếu tố gia đình tích cực và thói quen sinh hoạt lành mạnh có thể giảm đáng kể tình trạng này.
Những phát hiện quan trọng từ nghiên cứu Phần Lan về thói quen dùng internet của thanh thiếu niên
Một nghiên cứu quy mô lớn được thực hiện tại Phần Lan gần đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tác động của việc dùng internet quá mức đối với sức khỏe và việc học của thanh thiếu niên. Kết quả cho thấy, người trẻ sử dụng internet quá nhiều có nguy cơ cao hơn trong việc cúp học hoặc nghỉ học vì bệnh. Không chỉ vậy, nghiên cứu còn phơi bày những vấn đề phức tạp khác liên quan đến giấc ngủ, hoạt động thể chất và đời sống gia đình – những yếu tố vốn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của học sinh trong môi trường học đường.

Đây là một trong những nghiên cứu lớn nhất về chủ đề này, được thực hiện trên 86.270 thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 14 đến 16. Dữ liệu được đăng tải trên tạp chí uy tín Archives of Disease in Childhood, thể hiện nỗ lực của cộng đồng khoa học trong việc tìm hiểu nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng học sinh nghỉ học gia tăng trên toàn cầu.
Thói quen ngủ và vận động ảnh hưởng mạnh đến tỷ lệ vắng mặt
Trong số những kết luận quan trọng nhất, nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng giấc ngủ và hoạt động thể chất có mối quan hệ chặt chẽ với tỷ lệ nghỉ học. Cụ thể:
- 34,7% học sinh ngủ ít hơn 8 giờ mỗi đêm vào ngày đi học.
- 34,3% tham gia hoạt động thể chất ít hơn 3 ngày/tuần (mỗi ngày dưới 1 giờ).
Thiếu ngủ khiến khả năng tập trung giảm mạnh, kéo theo hiệu suất học tập giảm và nguy cơ căng thẳng tăng cao. Trong khi đó, ít vận động dẫn đến suy giảm sức khỏe thể chất, dễ mắc các bệnh khiến học sinh phải nghỉ học. Nghiên cứu khẳng định rằng cả hai yếu tố này đều liên kết với tình trạng vắng mặt không phép lẫn nghỉ học vì lý do sức khỏe.
Dùng internet quá mức: Nguyên nhân tiềm ẩn của sự vắng mặt ở trường
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của nghiên cứu là tác động của việc sử dụng internet quá mức. Trong thời đại số, việc học sinh tiếp xúc với công nghệ là điều tất yếu, nhưng khi vượt quá giới hạn an toàn, internet trở thành yếu tố gây mất cân bằng sinh hoạt.
Năm chỉ số đo lường mức độ dùng internet quá mức
Nhóm nghiên cứu đã thiết kế hệ thống đo lường dựa trên 5 khía cạnh chính nhằm xác định học sinh có dùng internet vượt mức hay không:
- Bỏ bê gia đình vì dành thời gian online.
- Bỏ bê bạn bè và các hoạt động xã hội.
- Bỏ bê việc học vì mải sử dụng internet.
- Lo lắng khi không thể truy cập internet, biểu hiện của sự lệ thuộc.
- Bỏ bữa hoặc giảm thời gian ngủ vì lướt mạng.
Học sinh được chấm điểm từ 1 đến 4, trong đó 1 là “chưa bao giờ” và 4 là “thường xuyên”. Điểm trung bình cho toàn bộ hơn 86.000 học sinh là dưới 2 – điều này cho thấy phần lớn thanh thiếu niên không rơi vào mức nghiêm trọng. Tuy nhiên, vẫn có 2% học sinh (1.881 em) đạt điểm tối đa 4, tức thường xuyên gặp vấn đề ở cả năm khía cạnh.
Đáng chú ý, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nữ sinh có xu hướng dùng internet quá mức cao hơn nam sinh, điều này phản ánh sự khác biệt về hành vi online giữa hai giới.
Tác động trực tiếp đến tình trạng cúp học và nghỉ học
Việc sử dụng internet quá mức góp phần làm gián đoạn nhịp sống sinh học như thời gian ngủ, thói quen ăn uống và khả năng tập trung. Khi sự gián đoạn này kéo dài, học sinh dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, căng thẳng hoặc thậm chí gặp vấn đề tâm lý. Điều này dẫn đến:
- Tăng tỷ lệ cúp học không phép
- Tăng khả năng nghỉ học vì ốm đau
- Giảm kết nối xã hội, khiến học sinh cảm thấy xa cách với môi trường học đường
- Suy giảm động lực học tập

Theo nhóm nghiên cứu, việc quá dành thời gian online không chỉ làm giảm thời gian ngủ mà còn khiến học sinh khó hồi phục năng lượng, từ đó tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Tầm quan trọng của gia đình trong việc giảm nguy cơ học sinh nghỉ học
Một phát hiện tích cực trong nghiên cứu là học sinh có mối quan hệ gia đình bền chặt và cảm thấy có thể chia sẻ vấn đề với cha mẹ thì nguy cơ nghỉ học giảm rõ rệt. Cụ thể:
- Nguy cơ cúp học giảm 59%
- Khả năng nghỉ học vì ốm đau giảm 39%
Điều này cho thấy vai trò không thể thay thế của gia đình trong việc giữ ổn định tinh thần và sức khỏe của học sinh. Khi học sinh được cha mẹ lắng nghe, hỗ trợ và định hướng, các em dễ hình thành thói quen lành mạnh hơn như:
- Đi ngủ đúng giờ
- Tham gia thể thao hoặc hoạt động ngoài trời
- Giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử
- Quản lý cảm xúc và căng thẳng tốt hơn
Nghiên cứu nhấn mạnh rằng sự kết nối gia đình không chỉ tác động đến sức khỏe tâm lý mà còn trực tiếp giúp giảm tỷ lệ nghỉ học.
Nghiên cứu có những hạn chế gì?
Dù là nghiên cứu quy mô lớn, nhóm tác giả thừa nhận rằng đây chỉ là một nghiên cứu quan sát. Điều đó có nghĩa là họ không thể kết luận chắc chắn về quan hệ nhân quả. Chẳng hạn, dùng internet quá mức có dẫn đến nghỉ học, hay chính những em hay nghỉ học lại có xu hướng dùng internet nhiều hơn?
Ngoài ra, dữ liệu chưa phân tích sâu về cách học sinh sử dụng internet. Một học sinh dùng internet 4 giờ để học tập rất khác với một học sinh dành 4 giờ để chơi game hoặc mạng xã hội. Dù vậy, các tác giả vẫn cho rằng kết quả có giá trị lớn đối với việc xây dựng chính sách hỗ trợ sức khỏe học đường.
Bối cảnh toàn cầu: Tỷ lệ học sinh nghỉ học tăng mạnh sau đại dịch
Không chỉ Phần Lan, nhiều quốc gia phát triển khác cũng đang đối mặt với tình trạng học sinh nghỉ học gia tăng sau đại dịch Covid-19. Sự biến động trong thói quen sinh hoạt, mức độ căng thẳng gia tăng và việc học online kéo dài đã tạo ra hệ quả kéo dài đến thời điểm hiện tại.
Tình trạng tại Anh
Tại Anh, tỷ lệ nghỉ học trong năm học 2022–2023 đạt mức kỷ lục. Theo Bộ Giáo dục Anh, 1/50 học sinh công lập nghỉ ít nhất một nửa số tiết học. Con số này tăng 1,5 lần so với năm học 2018–2019, thời điểm trước khi đại dịch xảy ra.
Các chuyên gia giáo dục tại Anh cho rằng học sinh sau đại dịch gặp nhiều vấn đề về tâm lý, động lực học tập giảm, thói quen sinh hoạt bị đảo lộn và sự phụ thuộc vào thiết bị điện tử tăng cao – những yếu tố phù hợp với phát hiện từ nghiên cứu Phần Lan.
Tình hình tại Mỹ
Tại Mỹ, tình hình tương tự thậm chí nghiêm trọng hơn. Viện Doanh nghiệp Mỹ báo cáo rằng 26% học sinh công lập trên toàn quốc vắng mặt thường xuyên trong năm học 2022–2023. Tỷ lệ này tăng 15% so với trước đại dịch.
Trong hệ thống giáo dục Mỹ, “vắng mặt thường xuyên” thường được định nghĩa là nghỉ ít nhất 10% số ngày học, tức khoảng 18 ngày/năm. Nhiều nhà nghiên cứu nhận định sự thay đổi thói quen, áp lực tâm lý và môi trường sống không ổn định là nguyên nhân chính.
Kết luận: Hành động cần thiết để bảo vệ sức khỏe và tương lai của học sinh
Nghiên cứu từ Phần Lan mang đến góc nhìn toàn diện về những thách thức mà thanh thiếu niên đang phải đối mặt trong thời đại số. Dùng internet quá mức, thiếu ngủ và ít hoạt động thể chất không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm tăng tỷ lệ nghỉ học – một vấn đề có tác động trực tiếp đến tương lai học tập và nghề nghiệp của các em.
Để đối phó với xu hướng này, cần có sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và toàn xã hội nhằm:
- Giúp học sinh xây dựng thói quen ngủ lành mạnh
- Khuyến khích vận động thể chất thường xuyên
- Hướng dẫn sử dụng internet có kiểm soát và đúng mục đích
- Tăng cường kết nối gia đình và hỗ trợ tinh thần
Những biện pháp này không chỉ giảm tỷ lệ nghỉ học mà còn nâng cao sức khỏe tổng thể, giúp học sinh phát triển toàn diện trong một thế giới ngày càng phụ thuộc vào công nghệ. Và trên hết, nghiên cứu nhắc nhở chúng ta rằng sức khỏe tinh thần và thể chất của giới trẻ chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội trong tương lai.
VĂN PHÒNG TUYỂN SINH - TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐẠI VIỆT SÀI GÒN CƠ SỞ CẦN THƠ
Địa chỉ: 279AA Nguyễn Văn Cừ nối dài, Phường An Bình, Thành phố Cần Thơ
Hotline/ Zalo: 0827670999 - 0827671999